چگونه تهران «هنر معامله» ترامپ را به زانو درآورد؟
گاردین
تکرار اشتباهات استراتژیک
خروج یکجانبه واشنگتن از برجام و اتخاذ رویکرد نظامی تهاجمی علیه تهران، ایالات متحده را به نقطه صفر مذاکراتی بازگردانده است. در حالی که توافق سال ۲۰۱۵ سطح غنیسازی ایران را در حد ۳.۶۷ درصد محدود کرده بود، لغو آن سبب شد تهران ذخایر خود را به مرز غنیسازی ۶۰ درصد برساند. اکنون، کاخ سفید با همراهی میانجیگرانی چون پاکستان و قطر، سرگرم بررسی پیشنویس یادداشت تفاهمی برای برقراری آتشبس ۶۰ روزه است؛ توافقی مقدماتی که رسوایی تمامعیار برای استراتژی فشار حداکثری به شمار میرود.
این تفاهمنامه عملاً مسائل اصلی هستهای یعنی محدود کردن غنیسازی و بیاثرازی ذخایر را به آینده موکول کرده و شرایط را به وضعیت پیش از آغاز درگیریها در فوریه بازمیگرداند. کابینه بلهقربانگوی واشنگتن بدون هیچ مقاومتی در برابر این جنگ نسنجیده تسلیم شد، کارزاری که اکنون رئیسجمهور را ناچار ساخته تا دوباره برای همان محدودیتهای دوران اوباما التماس کند.
توهم فروپاشی نظام
کارزار بمبارانهای کور با هدف سرنگونی نظام حاکم، که به تحریک مستقیم نخستوزیر اسرائیل انجام شد، نتیجهای معکوس برجای گذاشته است. ترور مقامات عالیرتبه نه تنها تضعیف حاکمیت را در پی نداشت، بلکه به تقویت تندروهای سپاه پاسداران منجر شد. این ایده که حکومتی جانسخت با سابقه سرکوب ۷ هزار معترض در ژانویه، در برابر بمبارانها تسلیم خواهد شد، از ابتدا یک توهم استراتژیک بود. واشنگتن با این جنگ تسلیحات خود را تخلیه کرد، در حالی که توان موشکی و پهپادی ایران دستنخورده باقی ماند.
از سوی دیگر، تنگه هرمز به یک سلاح واقعی بدل شده است؛ شاهراهی که یکپنجم انرژی جهان از آن عبور میکند و انسداد آن قیمت سوخت را به شدت افزایش داده است. این بحران اقتصادی و تورم فزاینده، جمهوریخواهان را در آستانه انتخابات میاندورهای نوامبر با شکست سنگینی مواجه خواهد ساخت.
اهرمهای فشار تهران
تهران با درک نیاز مبرم واشنگتن به جریان یافتن دوباره نفت، دست بالا را در مذاکرات دارد. مقامات ایرانی پیش از هرگونه گفتگوی هستهای، خواهان آزادسازی داراییهای بلوکه شده، لغو تحریمها و ایجاد صندوق بازسازی با کمک قطر هستند. علاوه بر این، تهران اصرار دارد که آتشبس باید شامل توقف عملیات اسرائیل در لبنان باشد؛ منطقهای که تهاجمات تلآویو در آن سبب آوارگی یک میلیون غیرنظامی شده است.
برای خروج از این بنبست، ایالات متحده باید پیگیری درگیریهای ابدی اسرائیل را متوقف کند و گزینه نظامی را تنها به عنوان آخرین راهکار بر اساس منشور ملل متحد قرار دهد. واقعیت نشان داده که یک ارتش مجهز به پهپاد و مینهای دریایی میتواند هزینههای گزافی به جهان تحمیل کند. راهکار واقعی، پذیرش غنیسازی پایین در ازای بازرسیهای گسترده است، حتی اگر این امر بیکفایتی معاملهگر بزرگ را افشا کند.
