پیام صریح تهران به خلیج فارس؛ امنیت آمریکایی را کنار بگذارید و برتری ایران را بپذیرید
الحره| روندنگار بینالملل
نظم تازه منطقه
ایران به همسایگان عرب خود در خلیج فارس پیام میدهد که باید تهران را قدرت نظامی مسلط منطقه بدانند و وابستگی چنددهساله به تضمینهای امنیتی آمریکا را کاهش دهند. از زمان آغاز جنگ میان ایران، آمریکا و اسرائیل در فوریه، مقامهای ایرانی عملیات نظامی را با پیامهایی مستقیم به شش عضو شورای همکاری خلیج فارس همراه کردهاند و تهران را محور اصلی قدرت منطقه معرفی میکنند. عباس عراقچی اول ژوئیه نوشت صلح تنها زمانی پایدار میماند که فراگیر، جامع و عاری از دخالت خارجی باشد.
او این سخنان را در واکنش به اعلام فرماندهی مرکزی آمریکا درباره گفتوگوی امنیتی میان رهبران نظامی شش کشور شورای همکاری و شش کشور عرب دیگر مطرح کرد و پرسید حضور سنتکام برای منطقه امنیت آورده یا ناامنی. یک هفته بعد، ایران پس از حملات آمریکا به سواحل جنوبی خود، قطر، کویت، بحرین و اردن را هدف قرار داد. واشنگتن گفته بود حملاتش پاسخی به حمله ایران به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز بوده است.
اهرم هرمز
تهران از آغاز جنگ در ماه مارس، تنگه راهبردی هرمز را بسته است؛ آبراهی که حدود ۲۰ درصد نفت و گاز طبیعی جهان از آن عبور میکند و اکنون ایران در پی تثبیت کنترل دائمی بر آن دیده میشود. مقامهای ایرانی حضور نظامی آمریکا در کشورهای شورای همکاری را «مسئولیتزا» توصیف کرده و از دولتهای عرب خواستهاند بهجای تکیه بر قدرتهای خارجی، چارچوبی امنیتی بر پایه همکاری با تهران بسازند. مراسم تشییع آیتالله علی خامنهای نیز به صحنهای برای ارسال پیامهای نمادین تبدیل شد.
عراقچی پس از حضور هیئتهای عربستان، قطر و عمان، از «برادران عرب وفادار» استقبال کرد و این بزرگداشت را خاطرهای ماندگار در روابط مشترک خواند. هنگام ادای احترام هیئت سعودی مقابل تابوتهای خامنهای و اعضای خانوادهاش، مقامهای ایرانی آیهای درباره نبرد بدر خواندند؛ نبردی که در آن نیرویی کوچک بر ارتشی بسیار بزرگتر پیروز شد. همین انتخاب این پرسش را پدید آورد که پیام تهران ستایش بود، طعنه بود یا آمیزهای از هر دو.
زبان برتری
مقامهای ارشد حکومت در بیان جایگاه مطلوب ایران صریحتر شدهاند. علیاکبر ولایتی در ژوئن خطاب به کشورهای عرب خلیج فارس نوشت بقای آنان چیزی جز خردههای این سفره نیست و در بازترسیم معادلات بزرگ، جایی برای بازیگران کوچک وجود ندارد؛ زیرا حیات راهبردیشان به سقف تحمل تهران وابسته است. منوچهر متکی نیز از قطر خواست درآمد حاصل از فروش گاز میدان مشترک زیر آبهای خلیج فارس را با ایران تقسیم کند. او بدهی قطر را نه ۱۲ میلیارد دلار، بلکه ۴۰۰ میلیارد دلار دانست و آن را سهم ایران از درآمد فروش گاز میدان مشترک خواند.
تهران و دوحه همزمان درباره ۱۲ میلیارد دلار دارایی مسدودشده ایران در بانکهای قطر مذاکره میکنند. مجموعه اقدامات نظامی، مواضع رسمی و پیامهای نمادین ایران، تصویری روشن از نظم مطلوب تهران ارائه میدهد: ایران در رأس توازن قدرت خلیج فارس قرار گیرد و همسایگان عرب، سیاست امنیتی خود را با واقعیت نظمی که تهران تحت سلطه خود میخواهد، تطبیق دهند.
https://alhurra.com/en/26388
