جنگ ایران اتحاد قدیمی آمریکا و عربستان را لرزاند
نیویورک تایمز
ائتلاف در آزمون
جنگ ایران، روابط راهبردی میان آمریکا و عربستان سعودی را وارد مرحلهای پرتنش کرد؛ جایی که دو شریک دیرینه درباره نحوه مواجهه با تهران و مدیریت بحران منطقهای در برابر یکدیگر قرار گرفتند. پس از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، عربستان تلاش کرد میان حمایت از واشنگتن و حفاظت از منافع خود تعادل برقرار کند. ریاض از همکاری نظامی و دیپلماتیک با آمریکا حمایت کرد، اما همزمان در مقاطع حساس با تصمیمهای دولت ترامپ مخالفت کرد؛ زیرا نگران بود تشدید درگیریها، امنیت کشورهای خلیج فارس را بیش از پیش تهدید کند.
اختلاف زمانی آشکارتر شد که آمریکا برای عملیات عبور کشتیهای تجاری از تنگه هرمز خواستار استفاده از حریم هوایی عربستان شد، اما ریاض این درخواست را رد کرد و نگرانی خود را از بازگشت دوباره جنگ به منطقه نشان داد. این تصمیم باعث توقف عملیات آمریکا در کمتر از ۴۸ ساعت شد و نشانهای از افزایش فاصله میان اولویتهای واشنگتن و ریاض بود.
تغییر محاسبات سعودی
جنگ ایران نگاه عربستان به امنیت منطقهای و نقش آمریکا را تغییر داده است. مقامهای سعودی بیش از گذشته واشنگتن را شریکی غیرقابل پیشبینی میبینند و معتقدند سیاستهای آمریکا ممکن است آنها را در معرض خطرات جدید قرار دهد. ریاض پیش از آغاز جنگ، نسبت به خطرات درگیری گسترده هشدار داده بود؛ سپس در مقطعی از ادامه فشار علیه ایران حمایت کرد، اما با تداوم قدرت ایران و افزایش هزینههای جنگ، به سمت پایان درگیری حرکت کرد. عربستان اکنون در کنار حفظ روابط با آمریکا، مسیرهای مستقلتری را دنبال میکند؛ از جمله تقویت روابط با چین و پاکستان و ادامه گفتوگوهای مستقیم با ایران درباره موضوعاتی مانند کنترل تنگه هرمز، توان موشکی و حمایت تهران از گروههای منطقهای.
از نگاه سعودیها، تهدیدهای منطقهای تنها به مسئله هستهای محدود نیست و شبکه نیروهای نیابتی و توان موشکی ایران نیز در مرکز نگرانیهای امنیتی قرار دارد. همزمان، همکاریهای مهم میان واشنگتن و ریاض همچنان ادامه دارد؛ از جمله مذاکرات درباره برنامه هستهای غیرنظامی عربستان، توسعه مسیرهای جایگزین برای انتقال انرژی و خرید گسترده تسلیحات آمریکایی.
آینده نامطمئن
توافق اولیه برای آتشبس، بسیاری از مسائل اصلی میان ایران، آمریکا و کشورهای عربی را حل نکرده است. مسئله کنترل تنگه هرمز، برنامه موشکی ایران، حمایت تهران از گروههای مسلح منطقهای و آینده مذاکرات هستهای همچنان بدون پاسخ باقی ماندهاند. عربستان از توقف جنگ استقبال کرده، اما درباره نتایج توافق میان واشنگتن و تهران رویکردی محتاطانه دارد و منتظر روشن شدن تعهدات عملی طرفین است.
بحران اخیر نشان داد که عربستان دیگر صرفاً در چارچوب سیاستهای آمریکا حرکت نمیکند و در تلاش است امنیت خود را از طریق ترکیبی از همکاری با واشنگتن، تعامل با رقبای آمریکا و مدیریت مستقیم روابط منطقهای حفظ کند. جنگ ایران نهتنها معادلات تهران و واشنگتن، بلکه برداشت کشورهای خلیج فارس از قابلیت اتکای نظم امنیتی آمریکا را نیز دگرگون کرده است؛ نظمی که اکنون بیش از گذشته با پرسشهایی درباره آینده آن روبهرو است.
https://www.nytimes.com/2026/07/01/us/politics/trump-saudi-crown-prince-iran.html
