مقتدی صدر، مجموعه‌ای از تضاد‌ها

از آوریل سال ۲۰۰۳ میلادی به بعد دوره تازه ای در عراق شروع شد که شاید این دوره را زمان رهایی مردم عراق از حاکمیت کودتاها و دیکتاتوری ها دانست. در این عصر اگر چه هنوز ثبات سیاسی به طور کامل در عراق حاکم نشده است؛ اما حاصل آن رهایی مردم عراق از حکومت صدام است.در شیعیان عراق که نزدیک به ۶۰ درصد جمعیت عراق را متشکل می شوند در صحنه سیاست در ششگانه قدرته: نوری مالکی، حیدر العبادی، مقتدی صدر، حکیم، حشدالشعبی وعلاوی مقتدی صدر بسیار تاثیرگذار و بانفوذ است اوهم در شوراهای استانی دارای نمایندهای بسیار هست وهم درپارلمان عراق با ائتلاف سائرون حضور دارد ودر این انتخابات ۲۰۲۱ رمز آلود وپراز شبه عراق هم توانست با ۷۴ کرسی تبدیل به بلوک اصلی سیاسی تبدیل شد.

مقتدی صدر که به عنوان یاغی در نظام سیاسی عراق بعداز صدام شناخته می شود. چهارمین فرزند سید محمد صادق صدر ازمراجع شیعه در عراق  که نفوذ بسیار زیاد بر شیعیان عراق داشتند. که در زمان حکومت صدام حسین، ترور و کشته شد. مقتدی صدر که در آن دوره نوجوانی بیش نبود. با چنین میراث بزرگ خانواده صدر و همراه با مقاومت مسلحانه او درمقابل اشغال عراق توسط آمریکایی ها در سال های۲۰۰۳ تا ۲۰۰۸ باعث شد اعتبار و نفوذ سیاسی مقتدی صدر را تشدید کند. مقتدی صدر دارای شخصیتی خاص است که داوری در مورد او به آسانی امکان پذیر نیست چند بعدی بودن شخصیت او نه بر اثر درایت بلکه جزو شاکله شخصیتی مقتدی هست.

او مجموعه ای از تضادها و افراط و تفریط است. او از لحاظ چند وجهی بودن شخصیت بسیار شبیه به احمدی نژاد هست. مقتدی صدر سمبل افراط و تفریط و اصولا از اعتدال برخوردار نیست. او در کسوت یک روحانی شیعه یک دفعه در هیمنه ناسیونالیست ظاهر می شود. مقتدی به عنوان یک آخوند شیعه به سمت کمونیست هادست دراز می کند. او ممکن است روزی در بیت رهبری حضور داشته باشد واما ناگهان در ریاض باشد وبا محمد بن سلمان دیدار کند. او ضد آمریکا هست؛ اما با گروه های مقاومتی که در عراق با آمریکا می جنگند هم قبول ندارد مقتدی یک روز بر متمایز بودن خود باهمه تاکیید می کند رو یک روز هم بر وحدت همه جریانات عراقی درکنارهم صحبت می کند.

اما با مذهبیونی که سال ها در مقابل صدام مبارزه کرده اند ائتلاف نمی کند؛ بلکه با سکولارها و کمونیست ها ائتلاف می کند تا کرسی های بیشتری را در پارلمان عراق فتح کند هر چند که او به تنهایی توانایی تشکیل پارلمان را ندارد؛ اما ترجیح او این است که ائتلاف خود را خارج از چهارچوب هماهنگی شیعه قرار دهد و حتی در این انتخابات پر از حاشیه عراق هم می خواهد که بزرگترن فراکسیون راهم بدون جریانات شیعه تشکیل دهد اما برخلاف آن چارچوب هماهنگی شیعه متشکل از از احزاب چند گانه شیعیان موفق شدند اسم خود را به عنوان فراکسیون بزرگ ترثبت کنند.

اگر قدرت در اختیار او قرار گیرد شکی نیست که نماد حماسه وفاجعه در عراق خواهد بود. با همه این گفته ها می توان گفت که سه رویکرد کلان در مقتدی صدر می توان دید اولا اقتدار گرایی شخصی مقتدی است ثانیا سیاست های پرگماتیستی او هست وروی کرد سوم او حاکی از ناسیونالیسم افراطی وی است. مقتدی صدر با آن همه از تضادها و تعارض ها، فقط تاکنون نشان داده است که یک ضد آمریکایی ثابت قدم بوده است و او نباید طرد شود؛ بلکه باید اورا آن طور که مایل هست به سمت ائتلاف با بقیه جریانات شیعه در عراق هدایت کرد.

امیرعباس علومی