عوامل رواج پدیده داعش میان جوانان لبنانی

هم زمان با ظهور گروه تروریستی-تکفیری داعش در عراق و سوریه در یک دهه گذشته، این گروه به ویژه با چراغ سبز آمریکا و عربستان سعودی تلاش‌های زیادی برای ورود به لبنان نیز انجام داد. اما در سایه عملیات‌های دقیق و سازماندهی شده حزب‌الله-چه در داخل سوریه و چه در مرزهای لبنان-، تکاپوی تروریست‌های داعش برای نفوذ به لبنان نتیجه نداشت.

اما از همان زمان، پدیده داعش بنا به دلایل و انگیزه‌های مختلف میان بخشی از مردم لبنان و به ویژه جوانان لبنانی گسترش یافت و شماری از این جوانان برای پیوستن به داعش راهی عراق و سوریه شدند. برخی از آن‌ها یا در حین عملیات‌ تروریستی داعش کشته شدند و یا اینکه به کشورشان برگشته و مدتی را در زندان گذراندند.

البته برخی از این جوانان لبنانی به مناصب فرماندهی در سازمان تروریستی داعش دست یافته و در تشکیلات داعش در عراق و سوریه باقی ماندند. لازم به ذکر است که اغلب این جوانانی که به داعش پیوستند متعلق به مناطق فقیرنشین و محروم لبنان بودند و انگیزه‌های مالی زیادی داشتند.

اما در دوره اخیر به ویژه از اواخر سال 2021 زنگ خطر برای لبنانی‌ها در زمینه نفوذ داعش به مناطق شمالی به ویژه طرابلس به صدا در آمده و گزارش‌ها حاکی از پیوستن مستمر جوانان طرابلسی به تکفیری‌های داعش است.

از چند ماه قبل ترددهای مشکوکی توسط گروهی از جوانان لبنانی که به سمت مرزهای عراق و سوریه در حرکت بودند به ثبت رسیده که بعدا شعبه اطلاعات ارتش لبنان در تحقیقات خود به این نتیجه رسید که آنها برای پیوستن به داعش راهی عراق و سوریه شده‌اند.

همچنین تعداد زیادی از خانواده‌ها در محله‌های البداوی، القبه، الطبانه، ابوسمره و المنکوبین با مراجعه به نیروهای امنیتی از ناپدید شدن فرزندانشان خبر دادند. برخی از خانواده‌ها نیز اعلام کردند که فرزندانشان از عراق و سوریه با آنها تماس گرفته و از پیوستنشان به داعش خبر داده‌اند.

درباره تعداد جوانان لبنانی که در چند ماه اخیر به عضویت گروه تروریستی داعش درآمده‌اند اختلاف نظر وجود دارد. نیروهای امنیتی معتقدند که شمار این جوانان بین 35 تا 70 نفر است و احتمالا 60 نفر به شکل قطعی به تروریست‌های داعش ملحق شده‌اند.

چند روز قبل نیز وزارت کشور لبنان اعلام کرد که حدود 40 تن از جوانان این کشور به طرز مشکوکی کشور را ترک کرده‌اند و بعدا مشخص شد که 2 نفر از آنها هنگام مشارکت در عملیات‌های تروریستی داعش کشته‌اند.

۴ روز قبل نیز منابع امنیتی لبنان از فرار 8 جوان لبنانی برای پیوستن به داعش در عراق و سوریه خبر دادند. درحالی که تعداد این جوانان که جهت عضویت در داعش از لبنان فرار می‌کنند روز به روز افزایش می‌یابد سوالات متعددی درباره عوامل و انگیزه‌های رواج پدیده داعش میان لبنانی‌ها مطرح می‌شود.

کارشناسان در این زمینه رواج پدیده داعش میان جوانان لبنانی را ناشی از دو عامل اصلی می‌دانند. همانطور که گفته شد اغلب این جوانان متعلق به منطقه طرابلس هستند. طرابلس یک منطقه فرقه گرا در لبنان محسوب می‌شود که پیشتر شاهد ظهور جنبش‌های افراطی بوده است و بنابراین زمینه لازم برای گسترش ایدئولوژی داعش در آن فراهم است.

از سوی دیگر بحران اقتصادی و معیشتی طی چند سال گذشته موجب شده تا بیش از 80 درصد مردم این کشور زیر خط فقر قرار بگیرند و به همین دلیل پدیده خلاف و روی آوردن جوانان به قاچاق مواد مخدر و سایر روش‌های نامتعارف جهت کسب درآمد، به شکل قابل توجهی میان جوانان لبنانی رواج پیدا کرده است.

برخی از نزدیکان این جوانان لبنانی که به تازگی به عضویت داعش درآمده‌اند در گفتگو با روزنامه لبنانی الاخبار اعلام کردند که داعش وعده حقوق ماهیانه 2 هزار دلار را به آنها داده و هزینه قاچاق این افراد به سوریه و عراق بیش از 7 هزار دلار بوده که توسط گروه تروریستی داعش پرداخت شده است.

خانواده‌های جوانان مذکور لبنان نیز بعد از مراجعه به نیروهای امنیتی اعلام کردند که فرزندانشان برای آنها پول ارسال می‌کنند. البته برخی از این جوانان نیز ابراز پشیمانی کرده و از خانواده‌های خود می‌خواهند که آنها را از شر داعش نجات دهند.

منابع آگاه لبنانی گزارش می‌دهند میانگین سنی این افراد که درحال پیوستن به داعش هستند بین 16 تا 28 سال است. حتی در چند هفته گذشته 5 کودک نیز در تلاش برای فرار از کشور برای عضویت در داعش بودند که توسط ارتش دستگیر شده و به مراجع دینی تحویل داده شدند.

مراجع دینی و مذهبی شهر طرابلس هشدار می‌دهند که عناصر داعش از طریق شبکه‌های اجتماعی نفوذ زیادی در میان  کودکان و نوجوانان این منطقه پیدا کرده‌اند و باید اقدامات جدی برای جلوگیری از نشر ایدئولوژی داعش میان آنها انجام شود.

همچنین ناظران معتقدند رواج پدیده داعش در طرابلس می‌تواند منجر به بروز هرج و مرج امنیتی در همه مناطق لبنان شود و اگر اقدام جدی در این زمینه صورت نگیرد شاید شاهد آغاز موج تازه‌ای از ترورها در این کشور نیز باشیم.