فرصت جبران برای غرب

در این ۴ هفته اخیر دیپلمات‌ها تلاش کردند تا ریشه اعتراضات در ایران را درک کنند، و به این پرسش پاسخ دهند که بریتانیا و امریکا باید چه واکنشی در قبال این شرایط داشته‌باشند.
سیاستمداران فعلی در حال مذاکره با ایران هستند و استدلال می‌کنند که امریکا و بریتانیا باید از دخالت در امور داخلی ایرانی خودداری کند؛ همانطور که در سال ۱۹۵۳ نیز همین نظر را داشتند. در مقابل جمهوری خواهان که مدت‌ها است از تغییر رژیم ایران دفاع می کنند و نقش ایالات‌متحده را در کودتا ۱۹۵۳موثر می‌بینند امروز هم قائل به دخالت مستقیم در امور داخلی ایران هستند.

پس از ملی شدن صنعت نفت در دوره مصدق درگیری ایران و انگلیس آغاز شد و با کودتای سلطنتی سال ۱۹۵۳ پایان یافت. در نتیجه پادشاهی مشروطه ایران به یک دیکتاتوری تبدیل شد که با انقلاب سال ۱۹۷۹ سرنگون شد. اما شباهت‌سنجی نادرست با سال ۱۹۵۳ نه تنها برای تاریخ بلکه برای سیاست هم بد است. امریکا و بریتانیا سال ۱۹۵۳ اشتباه کردند که اکنون می توانند جبران کنند. مصدق ناسیونالیست لیبرال بود که خواهان ایران مستقل و دموکراتیک بود. تصمیم رئیس جمهور آیرونهاوز به حمایت از کودتای ۱۹۵۳ خیانت به مصدق و مبارزه ایران برای آزادی بود.

زمانی که جنبش سبز در اعتراض به تقلب در انتخابات شکل گرفت، دولت اوباما با ترس از نسبت دادن معترضان به سازمان سیا از حمایت اجتناب کرد و تنها سرکوب معترضان را محکوم کرد. او بعدا اعلام کرد که اشتباه کرده است. کسانی که در وزارت امورخارجه هستند هنوز با اشاره به کودتای ۱۹۵۳ خواهان عدم مداخله هستند و از فشار برای دستیابی به توافق هسته ای استفاده می کنند. اگر قدرت های غربی امضاکننده توافق ۲۰۱۵ هم اکنون با جمهوری اسلامی به توافق برسند و تحریم های رژیمی که مشروعیت خود را از دست داده است کاهش دهند، خیانت بزرگی به ایرانی ها خواهند کرد.

اگر اکنون با جمهوری اسلامی توافق کنید، کمتر از کوتای ۱۹۵۳ در تاریخ بدنام نخواهد بود. ایرانی ها مانند ۷۰ سال پیش خواستار مداخله امریکا و بریتانیا نیستند؛ بلکه می خواهند بریتانیا و امریکا در کنار مردم ایران بایستند و برای دستیابی به آزادی نفیسی که مصدق آرزوی آن را داشت بجنگند.
۲. رژیم ایران تا به حال جنبشی شبیه به این مواجه نشده بود.

نویسنده رهام الوندی، دانشیار تاریخ بین‌الملل در دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی لندن

دیدگاهتان را بنویسید

*

code