تحلیل تحولات عراق: رویارویی سرنوشتساز در مرحله جدید
دکتر رضا کریمی صالح
تهدید مالی بیسابقه آمریکا: حمله به شاهرگ حیاتی عراق
· تهدید واشنگتن به مسدود کردن داراییهای نفتی عراق در بانک فدرال رزرو نیویورک، یک حمله تمامعیار به اقتصاد ملی عراق محسوب میشود.
· با وابستگی ۸۸ درصدی بودجه دولت به درآمد نفت، این اقدام میتواند سبب فلج کامل دولت مرکزی و فروپاشی خدمات عمومی شود.
· این حرکت نشان میدهد آمریکا از سلاح دلار به عنوان ابزار اصلی برای تحمیل اراده سیاسی خود استفاده میکند و حاضر است حتی ثبات یک کشور را برای اهداف ژئوپلیتیک خود به خطر بیندازد.
واکنش استراتژیک شیعیان: نامزدی مالکی به مثابه خطکشی جدید
· انتخاب نوری المالکی توسط چارچوب هماهنگی شیعیان، یک پیام قاطع مقاومت در برابر فشار حداکثری واشنگتن است.
· مالکی به عنوان چهرهای مستقل، با سابقه و دارای شبکه قدرت داخلی، توانایی رهبری یک دولت چالشگر را دارد.
· این انتخاب نشاندهنده رسیدن جناحهای اصلی شیعه به یک درک مشترک از تهدید وجودی است و نشان میدهد که فشار بیش از حد آمریکا نتیجه معکوس داشته است.
سناریوی خطرناک داعشسازی: بازی با آتش تروریسم
· انتقال هزاران زندانی داعشی از سوریه به عراق، یک بمب ساعتی امنیتی است که میتواند کنترلشده منفجر شود.
· هدف: ایجاد ترس و بیثباتی برای مهار سیاسی دولت عراق و وادار کردن آن به پذیرش خواستههای واشنگتن.
· این اقدام خطر بازتولید تروریسم در منطقه را افزایش میدهد و نشان میدهد آمریکا برای حفظ نفوذ خود، حاضر به بازی با خطرناکترین عناصر است.
تحول کلیدی: بسیج گسترده اجتماعی و مذهبی
· موضعگیری صریح آیتالله سیستانی در دفاع از حاکمیت و امنیت عراق، یک عامل تعیینکننده جدید در معادلات قدرت است.
· این موضع، پایه اجتماعی گستردهای به مقاومت سیاسی میبخشد و مشروعیت مردمی تصمیمهای دولت آینده را تقویت میکند.
· نشان میدهد که تهدیدات آمریکا، نه تنها نخبگان که عمق جامعه عراق را نیز به صحنه آورده است.
سه سناریوی پیش رو: از فروپاشی تا مقاومت موفق
سناریوی اول (بدترین حالت):
آمریکا تهدید خود را عملی کند. اقتصاد عراق فروبپاشد. بیثباتی گسترده و احتمال بازگشت درگیریهای داخلی به وجود آید.
سناریوی دوم (واقعبینانه):
دولت مالکی با تشکیل یک کابینه ائتلافی فراگیر، سعی در موازنهگری هوشمند بین فشارهای خارجی و نیازهای داخلی کند. از زمان و اختلافهای داخلی آمریکا استفاده میکند.
سناریوی سوم (خطرناک):
افزایش ترور شخصیتهای کلیدی و تحریک جنگ داخلی شیعی-شیعی یا قومی-مذهبی برای منهدم کردن یکپارچگی مقاومت.
نتیجهگیری: عراق در نقطه عطف تاریخی
· آنچه در عراق میگذرد، تنها یک تغییر دولت نیست؛ نبردی برای تعریف ماهیت حاکمیت ملی در کشورهای منطقه است.
· موفقیت مقاومت عراق به انسجام داخلی، مدیریت اقتصادی خلاقانه در شرایط تحریم، و پشتیبانی منطقهای هوشمندانه وابسته است.
· نتیجه این رویارویی، الگویی برای دیگر کشورهای منطقه خواهد ساخت که زیر فشارهای مشابه قرار دارند.
هشدار نهایی:
عراق امروز صحنه یک آزمایش بزرگ ژئوپلیتیک است. اگر آمریکا بتواند با سلاح اقتصادی، اراده یک دولت مستقل را بشکند، این روش به الگویی برای آینده تبدیل خواهد شد. اما اگر مقاومت عراق موفق شود، نشان خواهد داد که امکان ایستادگی در برابر زورگویی مالی حتی در سختترین شرایط نیز وجود دارد.
