نگاهی به درخواست روسیه از آمریکا در آستانه احیای برجام

 پیش‌تر در جریان مذاکرات منتهی به برجام نیز فرانسه در ایام پایانی با گروگان‌گیری توافق اقدام به امتیازگیری کرده بود. به نظر می‌رسد این از تبعات گفتگوهای چندجانبه باشد. چنان‌چه در جریان لغو قطعنامه‌های شورای امنیت علیه لیبی در جریان سقوط هواپیمای لاکربی نیز پس از کسب رضایت آمریکا، فرانسه مانع لغو قطعنامه‌ها شد و ابتدا امتیازات خود را دریافت کرد.

 بعید است درخواست روسیه برای جلوگیری از توافق باشد. احیای برجام علاوه بر منافع اقتصادی، از منظر معماری عدم اشاعه نیز برای روسیه، اهمیت راهبردی دارد. به همین دلیل اقدام روسیه را بیشتر باید تاکتیکی برای کسب امتیاز قراردادهای تجاری به خصوص در حوزه‌های نظامی با ایران دانست.

 علاوه بر این، منفعت دیگر روسیه می‌تواند تأخیر در اجرایی شدن توافق و افزایش قیمت نفت به واسطه جلوگیری از ورود ایران به بازار انرژی باشد که در شرایط تحریمی برای مسکو، منفعت مهمی است. حتی در صورت عدم توافق شاید افزایش قیمت نفت برای ایران مزیت قابل توجهی داشته باشد ولی در بلندمدت اگر آمریکا و کشورهای حاشیه خلیج فارس جایگزین بازار روسیه در اروپا شوند، سود چندانی برای تهران نخواهد داشت.

 با توجه به تک‌روی مسکو در این درخواست، دستگاه سیاست خارجی لازم است با هشیاری، فرصت‌ها و تهدیدات اقدام روسیه را رصد کند. افزایش فوریت توافق برای کشورهای غربی، فرصتی برای ایران است که ممکن است بتواند آن‌ها را وادار به تعامل بیشتر برای ارائه امتیاز به ایران کند. همچنین اگر قرار است امتیازی به روسیه نیز تعلق گیرد، بهتر است ایران آن را در راستای منافع و سیاست‌های مشترک، جهت بدهد.