استفاده از یک فرصت اضطراری/چگونه نفت ایران با هزینه کمتر روانه بازار می‌شود؟

جلال میرزایی در ارزیابی روند صعودی قیمت اظهار داشت: قبل از وقوع جنگ روسیه و اوکراین هم قیمت نفت میل به افزایش قیمت داشت و اکنون این روند تشدید شده است، البته این شرایط را در مواردی مشابه و در مقیاس کوچک‌تر نیز زمان درگیری‌های لیبی، الجزایر، افزایش تنش در خلیج‌فارس و یا جنگ ایران شاهد بوده‌ایم که روی قیمت نفت در بازار تاثیرگذار بوده‌اند.

وی افزود: اکنون شاهد بحرانی هستیم که بسیاری از کشورها را درگیر کرده چون یکی از بزرگترین صادرکنندگان نفت و گاز جهان وارد یک درگیری شده که چشم‌انداز آن روشن نیست، بسیاری عنوان می‌کنند که طولانی خواهد بود. همین نامشخص بودن جنگ و تاثیر روی بازار انرژی باعث شده التهابات شدید ایجاد شود و قیمت‌ها افزایش زیادی داشته باشد. ضمن اینکه اظهارات روزهای اخیر راجع به تحریم نفت و گاز روسیه هم عاملی مهم‌تر از نفت باعث تنش‌هایی در بازار انرژی شده است.

این عضو سابق کمیسیون انرژی مجلس با بیان اینکه هرچه درگیری و تنش‌ها افزایش پیدا کند روی قیمت تاثیر می‌گذارد، تاکید کرد: در این شرایط ما نیز باید از این فرصت برای رفع تحریم‌های نفتی و گازی استفاده کنیم که بتوانیم با تمام ظرفیت به بازار برگردیم، اما باید به برخی تحولاتی هم که در جریان است و می‌تواند موانعی ایجاد کند و لغو تحریم‌ها را تحت‌الشعاع قرار دهد، توجه کنیم.

وی با اشاره به سفر هیات امریکایی به ونزوئلا گفت: اکنون هیاتی از امریکا در اقدامی معنادار به ونزئلایی که نفت و گازش توسط خود ایالات متحده امریکا تحریم شده بود، سفر کرده‌اند تا توافق کرده و پالایشگاه‌های امریکایی اجازه واردات نفت از ونزوئلا داشته باشند، این رویه جهت کند شدن روند افزایش قیمت‌ها در کوتاه‌ترین زمان است.

میرزایی بیان داشت: به نظر می‌رسد این اتفاق در روزهای آینده روند سرعت افزایش قیمت نفت و گاز را در بازار جهانی کم کند، در هر حال صرف‌نظر از این مسئله دغدغه این است که تصمیم‌گیران کشور ما از فرصت استفاده کنند تا با هزینه کمتری نفت را وارد بازار کنیم.

وی با بیان اینکه ما باید علاوه بر بازگشت به بازار قبلی و بازارهای جدید را نیز بدست بیاوریم، گفت: اکنون در این شرایط برخی عنوان می‌کنند که امروز ایران نفت را گران و فراوان می‌فروشد و اضطراری به توافق نیست، این نگاه مبتنی بر مباحث کوتاه‌مدت است.

این نماینده سابق مجلس در ادامه خاطرنشان کرد: اخیرا یک سناتور جمهوری‌خواه امریکایی تندرو بنام مارک روبیو که همیشه علیه ایران مواضع تندی داشته اشاره می‌کند که دولت امریکا در تلاش است که بر تحریم روسیه تمرکز کند اما از سوی دیگر به این نکته نیز اذعان کرده که توافق نفت ایران را روانه بازار می‌کند، این بدان معناست که بازار به نفت ایران نیاز دارد و ما باید از این فرصت استفاده کنیم.

وی یادآور شد: اگرچه اکنون صادرات نفت ایران افزایش پیدا کرده و کشورهایی مثل چین و هند از ایران نفت می‌خرند اما باید توجه کنیم که اگر این شرایط اضطراری رفع شود همین دو کشور چین و هند هم ممکن است خرید از ایران را کم کرده و یا متوقف کنند، ما باید از فرصت امروز برای عقد قراردهای طولانی‌مدت فروش نفت استفاده کنیم تا زمانی که دوباره تحریم شدیم بتوانیم با مشتریان جدید و بازار جدید وارد معامله شویم.

 رویترز در گزارشی از حرکت قیمت نفت به سمت ۱۵۰ دلار خبر داده و نوشته است: قیمت نفت در روز دوشنبه بیش از ۹ درصد افزایش یافت و به بالاترین حد خود از سال ۲۰۰۸ رسید، زیرا ایالات متحده و متحدان اروپایی در حال بررسی ممنوعیت واردات نفت روسیه هستند و تأخیر در بازگشت احتمالی نفت خام ایران به بازارهای جهانی به نگرانی‌های شدید عرضه دامن زد.

بهای معاملات آتی نفت برنت با ۱۲.۶۱ دلار یا ۱۰.۶ درصد افزایش به ۱۳۰.۷۲ دلار در هر بشکه رسید، در حالی که نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا با ۱۰.۴۱ دلار یا ۹ درصد افزایش، به ۱۲۶.۰۹ دلار رسید.

در چند دقیقه ابتدایی مبادلات روز دوشنبه، نفت برنت و وست تگزاس بیش از ۱۰ دلار در هر بشکه افزایش یافت و به بالاترین سطح از جولای ۲۰۰۸ رسید که برنت ۱۳۹.۱۳ دلار و وست تگزاس ۱۳۰.۵۰ دلار بود.

بلینکن روز یکشنبه گفت که ایالات متحده و متحدان اروپایی در حال بررسی ممنوعیت واردات نفت روسیه هستند

تحلیلگران بازار نفت می‌گویند: « این بایکوت، فشار زیادی بر عرضه نفت و گاز وارد می‌کند که قبلاً تأثیر افزایش تقاضا را احساس کرده است. قیمت‌ها احتمالا در کوتاه‌مدت افزایش خواهد یافت و حرکت به سمت بشکه‌ای ۱۵۰ دلار دور از ذهن نیست.»

وی ادامه داد: چنین اقدامی فشار بیشتری بر اقتصادهای جهانی وارد می‌کند، تورم را بالاتر می‌برد و بانک‌های مرکزی را به بحث در مورد سرعت اجرای افزایش نرخ بهره می‌برد.

قیمت جهانی نفت از ابتدای سال ۲۰۲۲ به همراه سایر کالاها ۶۷ درصد افزایش یافته است که نگرانی‌ها را در مورد رشد اقتصادی جهان و رکود تورمی افزایش داده است.

تحلیلگران بانک آمریکا می‌گویند که اگر بیشتر صادرات نفت روسیه قطع شود، ممکن است ۵ میلیون بشکه یا بیشتر کسری داشته باشد و این به آن معناست که قیمت نفت از ۱۰۰ دلار به ۲۰۰ دلار در هر بشکه می‌رسد.

هووی لی، اقتصاددان سنگاپوری گفت: در بدترین سناریوی تحریم کامل صادرات انرژی روسیه، از دیدن معامله برنت بالای ۲۰۰ دلار تعجب نخواهم کرد.

روسیه با صادرات حدود ۷ میلیون بشکه در روز بزرگترین صادرکننده نفت‌خام و فرآورده‌های نفتی جهان است. برخی از حجم صادرات نفت قزاقستان از بنادر روسیه نیز با مشکلاتی مواجه شده است.

علیرغم افزایش قیمت نفت، شرکت‌های انرژی ایالات متحده در هفته گذشته تعداد دکل‌های نفتی فعال خود را کاهش دادند که نگرانی‌های مربوط به عرضه را تشدید کرد. شرکت ملی نفت آمریکا روز یکشنبه اعلام کرد، بسته شدن میدان‌های نفتی در لیبی منجر به از دست دادن ۳۳۰ هزار بشکه در روز شد که بیش از ۲۵ درصد از تولید این شرکت در سال ۲۰۲۱ بود.

مذاکرات برای احیای توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ ایران با قدرت‌های جهانی روز یکشنبه به دنبال درخواست روسیه برای تضمین آمریکا مبنی بر اینکه تحریم‌هایی که بر سر مناقشه اوکراین با آن روبه‌رو است به تجارتش با تهران لطمه نمی‌زند، در بلاتکلیفی فرو رفت. به گفته منابع، چین همچنین خواسته‌های جدیدی را مطرح کرده است.

آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا روز یکشنبه در واکنش به درخواست‌های روسیه گفت که تحریم‌های اعمال شده علیه روسیه به دلیل تهاجم روسیه به اوکراین هیچ ارتباطی با توافق هسته‌ای احتمالی با ایران ندارد.

آمریتا سن، یک کارشناس نفتی گفت: «ایران تنها عامل نزولی واقعی بود، اما اگر اکنون توافق با ایران به تعویق بیفتد، می‌توانیم خیلی سریع‌تر به کف مخازن برسیم، به خصوص اگر بشکه‌های روسیه برای مدت طولانی خارج از بازار باقی بمانند».