📌بازندگان بزرگ خاورمیانه؛ جنگی که نظم جهانی را به خاکستر نشاند
🔺️توهم پیروزی استراتژیک
موفقیتهای عملیاتی و تاکتیکی واشنگتن و تلآویو در میدان نبرد، تنها سرپوشی موقت بر یک شکست عمیق استراتژیک است. جنگ به هیچیک از اهداف سیاسی تعیینشده نرسید. ساختار حاکمیت تهران نهتنها جان سالم به در برد، بلکه با کشف اهرم چانهزنی قدرتمندی چون انسداد آبراه حیاتی تنگه هرمز، بسیار تندروتر از پیش ظهور کرد. ایالات متحده بار دیگر در باتلاقی پرهزینه گرفتار شد که اعتبارش را نزد متحدان بینالمللی تخریب، قدرت بازدارندگیاش را در برابر مخالفان تضعیف و آمادگی نظامیاش را در منطقه هندواقیانوسیه کاهش داد.
🔺️رویای عادیسازی روابط اسرائیل با اعراب خلیج فارس به تعویق افتاد و تهدید ایران در نظم پس از جنگ پابرجا ماند. این درگیری فاتح قاطعی نداشت، بلکه گسلهای چندپارگی منطقهای را فعال کرد، ناامنی را عمق بخشید و هزینههای کمرشکنی بر تمامی قدرتها تحمیل کرد؛ واقعیتی که ثابت میکند هیچ کشوری از عصر نوین بینظمی جهانی بدون زخم عبور نخواهد کرد.
🔺️بقا در دل ویرانی
تهران از فروپاشی نظام فرار کرد، اما این بقا به قیمت از دست رفتن دائمی گزینههای حیاتی آینده تمام شد. انفعال پکن و مسکو در برابر حملات نشان داد روابط آنها با ایران کاملاً معاملاتی است و جنبه اتحاد راهبردی ندارد. هزینههای اقتصادی این نبرد برای ایران موجودیتی است؛ فروپاشی ارزش ریال، تورم لجامگسیخته و نابودی زیرساختهای کلیدی مانند کارخانههای فولاد و شبکههای برق، در کنار نابودی بیش از یک میلیون شغل، اقتصاد را به مرز نابودی کشانده است. هرچند هسته سخت نظامی-امنیتی قدرت خود را در کوتاهمدت تثبیت کرد، اما در مدیریت نارضایتیهای عمومی بسیار شکنندهتر خواهد بود.
🔺️همزمان، بزرگترین کابوس پایتختهای عربی محقق شد. انسداد تنگه هرمز آسیبپذیری ذاتی و جغرافیایی آنها را عیان ساخت و تصویرشان به عنوان قطبهای جهانی اقتصاد، لجستیک و تکنولوژی را در هم شکست. شکاف بیاعتمادی با واشنگتن عمیقتر شد؛ چتر حمایتی آمریکا نتوانست شریانهای اقتصادی خلیج فارس را از ترکشهای تقابل مصون نگه دارد.
🔺️سراب سوداگران شرقی
دستاوردهای مقطعی مسکو و پکن در این بحران، تنها پردهای بر ناکامیهای استراتژیک آنهاست. سود موقت روسیه از افزایش قیمت نفت با ناکارآمدی پدافند هواییاش در ایران کاملاً رنگ باخت. اوکراین با فروش فناوری پهپادی به اعراب، جایگاه مسکو را در خاورمیانه محدودتر کرد. وتوی قطعنامه بازگشایی تنگه هرمز توسط مسکو و پکن، خشم پایتختهای عربی را برانگیخت و ضعف دیپلماتیک شرق را فاش ساخت. چین هرچند از فرسایش تسلیحاتی آمریکا خرسند است، اما میلیاردها دلار سرمایهگذاری طرح کمربند و جاده خود را در آستانه نابودی میبیند.
🔺️ناتوانی پکن در بازگشایی شریانهای نفتی ثابت کرد این کشور سپر قابلاتکایی برای حفاظت از منافع اعراب نیست. جنگ اخیر جعبه پاندورای خطرناکی را گشوده که در آن تسلیحاتی کردن گلوگاههای استراتژیک به یک رویه مستمر تبدیل شده است؛ سنتی که بیش از رقبا، اقتصاد صادراتمحور چین را تهدید میکند. در خاورمیانه جدید، همه بازیگران توانایی تحمیل هزینههای سنگین را دارند، اما هیچکس قادر به تحمیل نظم نیست.
https://foreignpolicy.com/2026/06/16/iran-war-trump-gulf-china-russia-israel-ceasefire-deal/
