برنامه هسته‌ای ایران و جنگ احتمالی اوکراین؛ آمریکا پس از نفت به دنبال سلطه بر بازار گاز است؟

نزدیک به ۱۴ سال پس از طرح این فرضیه که مناقشه اتمی ایران بخشی از برنامه طراحی شده ایالات متحده برای بدل شدن به بزرگ‌ترین تولیدکننده نفت جهان است، این روزها نیز این فرضیه در حال شکل‌گیری است که افزایش سطح تنش مرزی میان روسیه و اوکراین که کرملین و کی‌یف را در آستانه رویارویی نظامی قرار داده، فرصت‌سازی برای عرض‌ِاندام آمریکا به عنوان بزرگ‌ترین صادرکننده گاز مایع جهان است. اما این فرضیه تا چه میزانی با شواهد موجود همخوان است؟

به گزارش یورونیوز؛ در میان صاحبنظران ایرانی، محسن رنانی، دانشیار اقتصاد دانشگاه اصفهان در سال ۱۳۸۴(۲۰۰۵) نگارش کتابی را با عنوان «اقتصاد سیاسی مناقشه اتمی ایران» آغاز کرد که نه تنها چند سالی در فرآیند اخذ مجوز رسمی چاپ و انتشار معطل ماند بلکه به گفته آقای رنانی ادعاهای مطرح در آن مخالفت برخی مقام‌های ارشد جمهوری اسلامی را برانگیخت.

آقای رنانی در این کتاب ده ادعا را مطرح کرده بود که مهمترین آنها به این موضوع می‌پردازد که تلاش اصلی غرب، به ویژه آمریکا این است که تا سال ۲۰۲۰ از اعتیاد و وابستگی به نفت منطقه خلیج فارس خلاص شود. برای تحقق این هدف غرب تا پایان دهه ۲۰۲۰ با سرعت بالایی به سوی جایگزینی نفت با سوخت‌های نو و پاک حرکت خواهد کرد و به همین دلیل تلاش خواهد کرد با طولانی کردن مناقشه اتمی ایران، قیمت نفت را برای مدتی بالای ۱۰۰ دلار حفظ کند تا توجیه لازم برای سرمایه‌گذاری در انرژی‌های پاک و نیز فرصت و منابع مالی لازم دستیابی به فناوری استخراج کم‌هزینه نفت شیل فراهم شود.

اما آیا ایالات متحده در حال حاضر و همزمان با افزایش سطح تنش‌ها در مرز روسیه و اوکراین در تلاش برای فتح بازار جهانی گاز مایع است؟

سبقت آمریکا از قطر و استرالیا

جهش صادرات گاز طبیعی مایع (ال ان جی) از ایالات متحده در سال ۲۰۱۶ آغاز شد و تنها طی ۶ سال این کشور در دسامبر گذشته از قطر و استرالیا پیشی گرفت و خود را برای نخستین بار به عنوان بزرگ‌ترین صادرکننده ال ان جی مطرح کرد. البته پیش‌بینی اداره اطلاعات انرژی حاکیست که این کشور تا پایان سال ۲۰۲۲ خود را به عنوان بزرگ‌ترین صادرکننده گاز طبیعی مایع در جهان تثبیت خواهد کرد.

مطابق این پیش‌بینی، صادرات گاز طبیعی مایع ایالات متحده در سال ۲۰۲۲ به ۱۱.۵ میلیارد فوت مکعب در روز خواهد رسید که جوابگوی ۲۲ درصد از تقاضای جهانی در سال آینده میلادی خواهد بود.

بدین ترتیب، به لطف انقلاب رخ داده در تولید گاز شیل، آمریکا در بازار گاز نیز قدرت نمایی می‌کند. تولید گاز آمریکا در یک دهه گذشته تقریبا ۷۰ درصد افزایش یافته و این کشور را از وارد کننده به صادرکننده این منبع انرژی بدل کرده است.