واشنگتن از قطر چه می خواهد؟

بایدن در مورد قصدش برای طبقه بندی قطر به عنوان متحد اصلی آمریکا غیر از ناتو، فرصت های زیادی را برای روابط دفاعی واشنگتن و دوحه باز می کند.

به نظر نمی رسد قطر در صادرات گاز به اروپا رقیب روسیه باشد. بحث در این زمینه در حالی است که واشنگتن با کشورهای صادرکننده گاز به بهانه احتمال جنگ بین روسیه و اوکراین، روسیه را که منبع شماره یک اروپا است، تحت تاثیر قرار می دهد. این موضوع تهدیدی پنهان برای اقتصاد روسیه و بخش تولید تسلیحات تلقی می شود که روسیه را به صفوف قدرت های بزرگ بازگردانده است.

برنامه ریزی آمریکا فوری به نظر نمی رسد، بلکه در بلندمدت، یعنی برای دهه های آینده، اما جایی برای ایفای این نقش وجود ندارد، به خصوص که قطر در تلاش است تا روابط خود را در چارچوب تلاش خود برای ایفای نقش متعادل کند. میانجی در منطقه و اینکه روسیه بازیگری است که نمی توان آن را دست کم گرفت.

نقش قطر در افغانستان و ایران

در نوامبر گذشته، آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه ایالات متحده، پس از دیدار با همتای قطری خود، محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، اعلام کرد که قطر به عنوان “قدرت محافظ” ایالات متحده در افغانستان خواهد بود. آل ثانی قراردادی را امضا کرده بود که نقش قطر را به عنوان یک مرکز اصلی ترانزیتی برای تخلیه‌شدگان رسمیت می‌داد.

قطر یک “بخش منافع” ایالات متحده را در داخل سفارت خود در کابل برای رسیدگی به خدمات کنسولی برای شهروندان آمریکایی در افغانستان و با تماس های رسمی معمول بین واشنگتن و دولت “طالبان” ایجاد کرده است و مسئولیت حفاظت از تاسیسات دیپلماتیک تخلیه شده ایالات متحده را بر عهده دارد.

همچنین قطر به دنبال آن است که ایالات متحده را ترغیب کند تا در سیاست خود در قبال کابل تجدید نظر کند و مواضع خود را در مورد واقعیت بشردوستانه در افغانستان، نیاز به کمک به آن و آزادی 9 میلیارد دالر بدهی به افغان‌ها در نظر بگیرد. بر این باور است که ایالات متحده باید سیاست خود را در قبال «طالبان» تغییر دهد، زیرا نمی‌خواهد از کشورش به عنوان یک سکو علیه کشورهای همسایه استفاده شود.

دولت آمریکا از سیاست قطر قدردانی می کند و در روابط خود با ایران و افغانستان بر آن تکیه می کند. در واقع پس از سفر وزیر امور خارجه قطر به ایران، گمانه زنی هایی مبنی بر تلاش قطر برای ترغیب ایران به مذاکره مستقیم با آمریکایی ها مطرح شد، اما ایران این موضوع را صریح اعلام کرد که به شدت آن را تکذیب کرد.

در مورد ایران، ایران اعلام کرده است که هرگونه پیش‌شرط آمریکا را رد می‌کند و معتقد است که تهران و واشنگتن می‌توانند در صورت وجود اراده آمریکا به «توافق دائمی در دو مسیر جداگانه» دست یابند.