شریک تل‌آویو و رفیق تهران!

امارات این روزها را در حالتی از خوف و رجا در بین تهران و تل‌آویو می‌گذراند. از یک سو، همانطور که انور قرقاش گفته نمی‌خواهد با ایران وارد تنش شود و از سویی دیگر هم نمی‌تواند از شراکت با تل‌آویو دل بکند. شیخ طحنون بن زاید پانزدهم آذرماه در دیدار با علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران از اینکه به ایران سفر کرده ابراز خرسندی کرد و گفت: «ایران به عنوان کشوری بزرگ و قدرتمند در منطقه دارای موقعیت منحصر به فرد ژئوپلیتیکی و شاهراه ارتباط شرق و غرب جهان است.»

قرقاش هم که کشورش پارسال قرارداد عادی‌سازی روابط با صهیونیست‌ها را امضا کرد، در گفت‌وگویی در واشنگتن گفت که منافع امارات در این است که به هر قیمتی از هرگونه درگیری به دور باشد و تأکید کرد که نه کشورهای منطقه و نه امریکا خواهان جنگ دیگری همچون عراق یا افغانستان نیستند. انور قرقاش گفته که امارات خواهان ایجاد منافع اقتصادی مشترک با ایران، ترکیه و سوریه است، حتی در زمانی که ابوظبی روابط خود را با اسرائیل گسترش می‌دهد.

موضوع ایران روی میز تل‌آویو- ابوظبی

آنچه قرقاش به آن اشاره دارد در سفر اخیر نخست‌وزیر صهیونیست‌ها خود را نشان داد. نفتالی بنت روز دو شنبه در اقدامی بی‌سابقه طی سفر به امارات متحده عربی با محمد بن زاید آل نهیان ولیعهد ابوظبی دیدار کرد. گزارشی که سفیر تل‌آویو در ابوظبی در این مورد داده حاکی است که موضوع ایران در دستور کار مذاکرات آن‌ها بود. نگرانی مشترک در مورد ایران یکی از دلایل برقراری روابط بین امارات و اسرائیل بوده است.

در بیانیه‌ای که خبرگزاری دولتی اماراتی وام هم منتشر کرده، آمده است که شیخ محمد برای ثبات در خاورمیانه ابراز امیدواری کرده و دیدار نخست‌وزیر اسرائیل را در جهت پیشبرد همکاری به سمت گام‌های مثبت‌تر در جهت ارتقای منافع مردم دو ملت و منطقه ارزیابی کرده است. عبدالخالق عبدالله، تحلیلگر اماراتی در تأیید اقدامات مقامات کشورش گفت: «امروز زمان آرامش است نه تنش، اگر اسرائیل می‌خواهد در این راه قدم بردارد، ما با او همکاری نخواهیم کرد.»

وابستگی امنیتی امارات

اما در ایران، پذیرایی اماراتی‌ها از صهیونیست‌ها به‌شدت مورد انتقاد گرفت. سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت خارجه دیروز در واکنش به سفر بنت به امارات گفت که این گونه اقدامات مخل تأمین امنیت منطقه و برخلاف مصالح و منافع است.

خطیب‌زاده افزود: «مردم منطقه مخالف روند عادی‌سازی هستند و هیچ اقدامی در مسیر عادی‌سازی نمی‌تواند آرمان بلند فلسطین را به محاق ببرد.»

نیکل کویلیام، کارشناس اندیشکده چتم‌هاوس رویکرد اماراتی‌ها را در قالب سیاست کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس مبنی بر روی آوردن به صهیونیست‌ها، اینطور ارزیابی می‌کند: «این کشورها به‌طور عمده برای تأمین امنیت خود به امریکا متکی هستند، اما در میان آن‌ها در خصوص نقش منطقه‌ای واشنگتن تردیدهایی ایجاد شده است.»‌

کویلیام تأکید دارد: «امارات متحده عربی برای خنثی کردن اقدامات تنبیهی ایران باید تا جایی که می‌تواند احتیاط کند، اما تردیدی وجود ندارد که رابطه با ایالات متحده برای ابوظبی در اولویت مطلق است.»

سیاست خارجی امارات تغییر کرده

خبرگزاری رویترز در گزارشی به دو راهی‌ای که امارات بر سر آن گرفتار شده و سعی می‌کند راهی برای قدم گذاشتن در هر دو مسیر برای خود پیدا کند، پرداخت: «امارات متحده عربی می‌کوشد، همزمان روابط دیپلماتیک سطح بالایی با واشنگتن به عنوان یک ابرقدرت متحد ابوظبی، اسرائیل به عنوان یک دوست جدید و ایران به عنوان یک رقیب قدیمی داشته باشد.»

در این گزارش آمده است: «ابوظبی به دنبال اجتناب از یک درگیری منطقه‌ای پرهزینه است که می‌تواند جاه طلبی‌های تجاری و گردشگری این کشور را نابود کند.» به گفته مقامات اماراتی، تحلیلگران و دیپلمات‌های منطقه‌ای، چرخش دیپلماسی ابوظبی نشان‌دهنده تغییر رویکرد سیاست خارجی امارات است، اماراتی که پس از ورود به مجموعه‌ای از درگیری‌های مخرب در دهه گذشته از یمن تا لیبی، سعی می‌کند خود را از ماجراجویی نظامی دور نگه دارد.