تحول در صداوسیما؛ از پوشش اعتراضات تا اخبار غیررسمی/ آیا دوران مسئول‌محوری و نگاه‌های امنیتی در رسانه ملی به‌سر آمده؟

«تحول در صداوسیما یک گزینه نیست، یک ضرورت است. تمرکز اهالی تحول با داستان‌پردازی و توهمات تحول‌ستیزان برهم نمی‌خورد.» این اظهارنظر سکان‌دار جدید صداوسیما تنها ۵۰ روز پس از روی کار آمدنش به عنوان رییس جدید جام جم، نشان از عزم راسخ او برای آغاز دوران جدید در بزرگترین مرکز رسانه‌ای ایران دارد.

پس از ۵ سال حضور عبدالعلی علی‌عسگری در سمت مدیر رسانه ملی، رهبر انقلاب علیرغم شایعات و برخی اظهارنظرها تصمیم به تغییر رویه در صداوسیما گرفتند و حکم مدیریت علی‌عسگری را برخلاف مدیران قبلی این سازمان، تمدید نکردند. خبر رفتن علی‌عسگری از سازمان صداوسیما زمانی قوت گرفت که حتی گزینه‌های جانشینی وی هم در رسانه‌ها مطرح شده بود. احسان محمدحسنی، علی‌اصغر پورمحمدی، سیدمحمد حسینی، مهرداد بذرپاش و پیمان جبلی از جمله مهمترین گزینه‌هایی بودند که از آن‌ها به عنوان کسانی نام برده می‌شد که برنامه‌های ۵ساله‌ای برای مدیریت صداوسیما ارائه داده‌اند. در نهایت با حکم رهبر معظم انقلاب، پیمان جبلی معاون وقت برون مرزی صداوسیما، در هفتم مهرماه به عنوان مدیر رسانه ملی منصوب شد.

پیمان جبلی متولد ۱۳۴۵ در تهران، دانش‌آموخته کارشناسی ارشد معارف اسلامی و تبلیغ و دکترای فرهنگ و ارتباطات از دانشگاه امام صادق (ع) است. او از سال ۱۳۹۵ و ابتدای ریاست علی‌عسگری بر صداوسیما عهده‌دار معاونت برون مرزی رسانه ملی بود  و تاکنون در بخش‌های مختلف خبری رادیو و تلویزیون، مسئولیت‌هایی همچون خبرنگار، دبیر خبر، سردبیر و مدیرکل خبر داشته است. جبلی در دوره دوساله ریاست محمد سرافراز در صداوسیما، به معاونت سیاسی سازمان رفت و با تغییر نام آن به معاونت خبر، جایگزین مجید آخوندی شد.

جبلی به دلیل آنکه کار خود را از حوزه خبر در صداوسیما آغاز کرده بود در همان روزهای اولِ حضور در ساختمان شیشه‌ای، به سرعت شروع به تغییر و تحول در رویکرد پخش و پوشش اخبار در بخش‌های مهم خبری صداوسیما کرد. این ماجرا خیلی زود با جابه‌جایی در معاونت سیاسی سازمان شکل رسمی به خود گرفت. آخوندی یکی از مدیران بازنشسته صداوسیما که سال‌ها معاونت سیاسی سازمان را برعهده داشت با حکم جبلی جای خودش را به علیرضا خدابخشی یکی از افراد با سابقه در خبر سازمان و پیک بامدادی رادیو داد. خدابخشی پس از روی کار آمدن در راستای سیاست‌های تحولی در معاونت سیاسی سازمان دست به تغییرات در شبکه خبر و خبرگزاری صداوسیما زد. او «شهرام وثوقی راد» را جایگزین عبدالرضا بوالی در شبکه خبر و «حسن عابدینی» را جایگزین سید مهرداد سیدمهدی در خبرگزاری صداوسیما کرد. این تغییرات به سرعت خودش را در آنتن نشان داد و بخش‌های مختلف خبری به تدریج اخبار غیر رسمی و اعتراضی در سراسر کشور را نیز زیر پوشش بردند. حمله سایبری به جایگاه‌های سوخت، انتصاب خبرساز داماد شهردار تهران (زاکانی) و انتشار فیلمی از حجت الاسلام علی اکبری درباره نوع ورود به مصادیق فساد در نماز جمعه از جمله اخباری بود که مخاطبان اخبار تلویزیون را دچار شگفتی کرد. این تغییر رویه از آن جهت مورد توجه مخاطبان و فعالان رسانه قرار گرفت که پیش از این صداوسیما موضع منفعل و سردرگمی را در موضوعات مشابه اتخاذ می‌کرد و با بی‌تفاوتی و عدم پوشش بسیاری از موضوعات و خبرها، با بی‌اهمیتی از کنار آن‌ها عبور می‌کرد. این سیاست خبری نیز باعث شده بود تا علیرغم آمارهای عجیب و غریب مرکز افکارسنجی صداوسیما، میزان مرجعیت رسانه‌ای صداوسیما در حوزه خبر به شکل چشمگیری کاهش پیدا کند.

حمله سایبری هکرها به شبکه ملی هوشمند سوخت فرصت خوبی را برای مدیران جدید معاونت سیاسی در رسانه ملی به وجود آورد که از همان ابتدای کار شیوه متفاوت پوشش خبری در دوره جدید را برجسته کنند. این ماجرا با واکنش مثبت فعالان و کنشگران رسانه‌ای در فضای مجازی مواجه شد و بار دیگر نگاه‌ها را به صداوسیما حساس کرد. پوشش اخبار غیر رسمی و بعضا اعتراضی در سراسر کشور تا جایی پیش رفت که شبکه خبر در اقدامی کم‌سابقه تجمع مردم و کشاورزان اصفهانی را در اعتراض به حقابه این استان در زاینده رود را به صورت زنده و مستقیم پخش کرد. این رویه جدید در اخبار صداوسیما را می‌توان جزو اولین نشانه‌های محسوس تغییر مدیریت در راس این سازمان قلمداد کرد. جبلی در روزهای ابتدایی حضورش با شعار تحول در صداوسیما کار را آغاز کرد و تا امروز این تغییرات بیشتر در بخش خبر به چشم آمده است.